Je weet wel, de ‘terrible two’, je protesterende peuter die op van alles nee zegt! Eerst vind je het nog grappig, maar als je peuter volhoudt en volhardt, dan raak je gefrustreerd. Met name als je peuter besloten heeft niet meer te poepen, poep op te houden. Sta je dan met je zindelijkheidstraining, je stickervellen, beloningen… Sommige peuters houden dagenlang hun poep op, met allerlei gevolgen, zoals buikpijn, verstopping of broeken vol poep.

peuter wil niet poepen

Luierpoeper
Je kind poepte prima als baby en als dreumes, zonder problemen in de luier. Maar opeens merk je een verandering in het poepgedrag. Je kind zondert zich af (achter de bank, gordijnen of onder de tafel) als het moet poepen. Let op beste ouders, dit is vaak het eerste teken dat je kind gaat ophouden. Redenen hiervoor zijn niet altijd aanwijsbaar of begrijpelijk, maar het poepgedrag is wel opvallend en zichtbaar. Wat kun je doen?

Je peuter vindt poepen niet leuk
Het lijkt erop dat je kind poepen steeds minder leuk gaat vinden. Is er geen mogelijkheid tot afzondering (of verstoppen), dan kan een peuter besluiten om poep te gaan ophouden. Je peuter doet dit niet bewust of opzettelijk. Zeker niet als machtsstrijd, maar heeft mogelijk wel moeite met loslaten. Dit kan met de fase van autonomie te maken hebben. Immers je kind van rond de twee jaar ziet de wereld om zich heen steeds meer vergroten. Peuterspeelzaal of kinderopvang, boodschappen doen, speeltuin of speelafspraken, kapper, tandarts, er komen meer prikkels om te verwerken. Je kind, gewend aan zijn/haar eigen veilige wereldje, kan dat ervaren als minder houvast en zal proberen zich te gaan vastklampen. Om het zelfde veilige gevoel van eigen wereldje te blijven ervaren. Je peuter vindt poepen niet leuk zou je vrij vertaald kunnen zien als ‘je peuter vindt loslaten lastig’.

Poep ophouden en dan?
Kinderen die poep gaan ophouden en een dag of twee of langer niet hebben gepoept, kunnen jengelig worden en last krijgen van buikpijn. Ze raken in paniek en kunnen iets roepen van “niet poepen” of “weg poep”. Ze proberen om de poep tegen te houden en kunnen daarbij rondjes gaan rennen of over de grond gaan kruipen of rollen. Als de poep uiteindelijk niet meer tegen te houden is en je kind voelt dit, zie je vaak de angst in de ogen om los te durven laten. Nu is het echt tijd om je kind te gaan helpen, anders zitten je kind en jij straks letterlijk en figuurlijk in de ‘shit’.

Poeppoli, huisarts, consultatiebureau, laxeren, wel of niet luiers?
Super lastig om te bedenken wat je als ouder het beste kunt doen. Vanzelfsprekend is de leefstijl belangrijk; gezond en vezelrijk eten, voldoende drinken en lekker bewegen. Maar als er eenmaal verstopping is ontstaan door ophoudgedrag, moet er meer gebeuren. Eerste stap is laxeren, voldoende en lang genoeg met voldoende vocht, zo komt er beweging en ruimte in de buik. Maar ja, je kind is nog steeds bang om te poepen, dus zul je ook iets met die angst moeten, want door het laxeren kan je kind de poep moeilijker tegenhouden en zal paniek blijven toeslaan. Er zijn verschillende instanties waar je om hulp kunt vragen; denk aan een poeppoli, huisarts of consultatiebureau. In de meeste gevallen zul je een laxeer/wc-plan krijgen, medisch onderzoek zal globaal worden gedaan; immers je kind was altijd een goeie poeper maar heb je zien veranderen in een ophouder. Zelden is er sprake van een medische oorzaak; als dat wel zo is, zie je dit vaak al in de babytijd. Het advies wat ik vaak voorbij hoor komen is ‘luier om blijven doen, als je kind maar poept’ of ‘stappenplan in de vorm van poepen in de kamer, gang, naast de wc, wc-bril en dan gat knippen in luier’. Beide manieren nemen al snel een half jaar of langer in beslag. Niet handig als de basisschool in zicht is.

Zwaard van Damocles
Wel eens gehoord van het zwaard van Damocles? Je weet en voelt dat er steeds weer een gevaar dreigt waar je niet aan kan ontkomen; hoe langer het duurt, hoe erger en enger het wordt. Wanneer je probeert je kind op een voorzichtige manier poepzindelijk te maken, de luier weg te halen in veel stapjes, zal je kind gaan voelen en denken dat het wel heel eng én een (te) grote stap is om zonder luier te poepen. Waarom zou anders de luier niet gewoon in één keer worden weggehaald? Als er van poepen een groot ding, een grote stap wordt gemaakt, wordt dit het ook voor je kind. Mijn aanbeveling (en vooral ervaring) is om je kind uit te leggen dat poepen normaal is en iedereen moet en dat we dit doen op het potje of wc.

Erkenning, uitleg, afspraken over poepen op het potje of wc
Hoe je dat kunt doen? Je kind erkenning geven, je weet wel, zoiets als: “Ik zie/merk dat je bang bent om te poepen, wat rot voor jou. Toch moeten alle mensen (en voor mijn part dieren) elke dag poepen, dat is gewoon en normaal”. Dan uitleggen hoe de spijsvertering werkt (dat door ophouden de prullenbak in de buik vol raakt en dit naar voelt). En vervolgens vertellen dat laxeren nodig is om de prullenbak leeg te maken en leeg te houden. Je maakt hierover afspraken, bijvoorbeeld: “Ik weet dat jij kan poepen en dat je het eng vindt. Ik ben er voor je als je bang bent”. Op het moment dat jij duidelijk, rustig en positief aangeeft dat het tijd wordt voor wc/potje poepen, zal je kind ook voelen dat het allemaal wel meevalt.

Jouw peuter, kleuter of ouder kind een superpoeper?!
Om je gerichte support te geven (met uitleg, informatie over oorzaken en gevolgen van poepproblemen, alle ins- en outs over laxeren en laxeermiddelen én het uitgewerkte stappenplan) maakte ik de online oudertraining. Een videotutorial met digitaal werkboek die je kunt doen wanneer het jou uitkomt. De meeste ouders laten weten binnen 1-2 weken positief resultaat te hebben. Oh ja, je krijgt voor je kind Het SuperPoeperBoek erbij, zodat je aan de hand daarvan je kind kunt informeren en uitleggen.