Een tijdje geleden kreeg ik een telefoontje van een aardige betrokken huisarts. Hij wilde overleg over een patiënte van hem, Ella van dertien jaar die een poepprobleem had; obstipatie. Ella weigerde laxeermiddelen en de dokter wist niet goed hoe hij haar zo ver kon krijgen om dit dagelijks te gaan nemen. Daarom belde hij mij; of ik wist hoe ik dit meisje kon overtuigen…

Wat goed dat de huisarts mij belde. Ella had rond haar zesde buikpijn en moeite met poepen gekregen. De toenmalige huisarts constateerde dat er een poepprobleem van obstipatie speelde en startte een behandeling met laxeermiddelen. Net hiermee begonnen moest Ella onverwachts geopereerd worden aan een blindedarmontsteking. Een fecoliet (hard stukje, versteende ontlasting) had gezorgd voor afsluiting van de blinde darm met als gevolg een ontsteking. Ouders trokken de conclusie dat de buikpijn en obstipatie, dus kwamen door de onderliggende blindedarmontsteking en gaven na de operatie geen laxeermiddelen meer.

De huidige huisarts zag de ouders en Ella -van inmiddels dertien- zeven jaar later. Ze bleek nog steeds last te hebben van buikpijn en veel moeite te hebben met de ontlasting. Ella kon met moeite één keer per week naar de wc en zat daar soms wel een uur. Ze kreeg de ontlasting er niet goed uit. Voor de huisarts was dit voldoende aanwijzing om aan obstipatie te denken en hij adviseerde Ella te gaan laxeren. Maar Ella weigerde en ouders omschreven hun dochter als stronteigenwijs want wat ze probeerden, het lukte hen niet Ella de laxeermiddelen in te laten nemen. De huisarts vroeg mij om hulp.

Hij informeerde mij over de medische geschiedenis, karakter van het meisje, gezin- en schoolsituatie. De huisarts vertelde dat Ella overal buitenshuis wc’s meed en ernstig ophoudgedrag liet zien. Er waren verder geen medische/fysieke problemen bekend. Wel wist de huisarts dat ouders zorgen hadden, omdat hun dochter weinig sociale contacten had, veel op haar kamer zat en het leek alsof ze zich steeds meer terugtrok. Ik vroeg de huisarts ouders te zeggen contact met mij op te nemen, zodat ik kon bezien welke handvatten ouders nodig hadden om hun dochter aan het laxeren te krijgen.

Mijn visie is dat ouders de ware kenners van hun kind zijn en niet de professionals. Dus valt er winst te behalen om met ouders te bekijken wat zij nodig hadden. Het was voor mij niet nodig om Ella te zien of te spreken, ook al had zij het poepprobleem. Kinderen met poepproblemen zijn enorm belast en therapie/behandeling/gesprek (hoe goed ook bedoeld), kan als effect hebben dat het kind gaat denken dat het poepprobleem eigen schuld is en/of er iets echt goed mis is met het kind. Ik had met ouders een uur een gesprek via de skype. Ik legde hen vooral het ontstaan en de gevolgen van het poepprobleem uit en mogelijke factoren die hierbij een rol zouden kunnen spelen.

We spraken af dat ouders hun dochter zouden uitleggen hoe het lichaam werkte en wat de gevolgen van niet laxeren konden zijn. Ook zouden ouders onderzoeken waar ze in hun dagelijkse opvoeding wat meer grenzen konden stellen. Omdat ze het poepprobleem zo naar en verdrietig vonden voor Ella, hadden ze ter compensatie en uit liefde de grenzen en afspraken/regels iets minder aandacht gegeven. Na de uitleg wilde Ella wel het laxeermiddel nemen. Eerst een hoge dosering om de buik leeg te maken en daarna een tijd op onderhoudsdosering, net zo lang totdat poepen een routine/automatisme zou worden. Zo kon de darmfunctie ook weer herstellen.

Tegelijkertijd gingen ouders het gesprek aan met Ella over school en vriendinnen. Daar bleek (faal) angst toch wel een grote belemmering te zijn. Niet alleen nu, maar al jaren, vanaf de start in groep drie. Het leek erop dat de overgang van de kleuterschool naar groep drie een (te) grote en spannende stap was geweest voor Ella. Het ophoudgedrag, dat zij al jaren liet zien, had te maken met angst om informatie te missen vanuit school, angst om er niet bij te mogen of kunnen horen en angst om het niet goed genoeg te doen. Qua prestaties op school en bij haar leeftijdgenoten.

Ella kreeg, buiten erkenning, ontschuldiging en begrip van ouders, een training op maat aangeboden met handvatten vanwege de faalangst. In dit geval was extra ondersteuning voor Ella (zeker ook door de startende puberteit en bijbehorende onzekerheid) nodig. Het muurbloempje dat zij was geworden, veranderde in een bloeiende bloem. Ella gebruikte bijna een jaar lang laxeermiddelen en na langzaam afbouwen, kon zij verder zonder. Zij heeft, voor zover mij bekend, geen last meer gehad van haar buik.